Umjetnost ili život: Tko koga imitira?
Da li umjetnost imitira život, ili život imitira umjetnost? U slučaju Šekspira, često se čini kako je riječ o prvom. Opsjednuti ljubavni parovi, zli senator i spletkarajući monarsi nisu samo plod Šekspirove mašte. Mnogi njegovi najpoznatiji likovi inspirisani su stvarnim legendama svog vremena. Ova djela nisu samo literarne kreacije, već odražavaju likove koji su ostavili traga u istoriji. Evo pet likova koji su inspirisani stvarnim kraljevima, kraljicama i generalima, a koji su dobili novi život na Šekspirovoj pozornici.
1. Hamlet – Princ koji preispituje život
Princ Hamlet, poznati junak iz Šekspirove drame, nije samo fiktivni lik. Inspiraciju je pronašao u Amlethu, vikinškom princu iz srednjovjekovne Danske. Prema legendi, Amlethov ujak je ubio njegovog oca kako bi preuzeo prijesto, što je natjeralo mladog princa da glumi ludilo dok je maštao o osveti. Amlethova priča je prepuna pametnih trikova i porodičnih intriga, a upravo su ti elementi uticali na Šekspirovu tragediju. Šekspir je Amletha preradio u složenog filozofskog junaka koji razmišlja o životu i smrti.
2. Macbeth – Kralj koji nije bio samo ubica
Iako je Šekspirova verzija likaka Macbetha prikazana kao krvavi tiranin, stvarni kralj Macbeth, koji je vladao Škotskom od 1040. do 1057. godine, bio je mnogo pravedniji. On je vodio uspješne kampanje i bio poznat kao sposobni vladar koji je promovirao hrišćanstvo. Za razliku od dramatične scene ubistva kralja Duncana koju je Šekspir opisao, povijest kaže da je stvarni Macbeth ubio Duncana u bitci, osiguravši krunu na mnogo manje spektakularan način.
3. Cleopatra – Kraljica ljubavi i politike
Cleopatra VII je jedno od najzanimljivijih imena iz istorije, a Šekspir je učinio da njena legenda oživi u drami “Antony and Cleopatra.” Kao posljednja vladarka Ptolemajske dinastije u Egiptu, Cleopatra je bila daleko više od same ljubavne zavodnice. Ona je bila vješta diplomatkinja koja je pokušavala sačuvati svoju zemlju i boriti se protiv Rima. U Šekspirovoj verziji, njen odnos s Markom Antonijem ispunjen je strašću, ali i političkom složenošću koja je oblikovala sudbinu čitavog Egipta.
4. Richard III – Kralj ili đavo?
Šekspirov Richard III možda je jedan od najnepravednije prikazanih likova u literaturi. Iako ga vidimo kao hunchbacked zlikovca, stvarni Richard III bio je politički vješt i vojni vođa koji je vladao Engleskom. Prijenos kroz vjekove učinio je njegovo ime sinonimom za zloupotrebu moći. Dok su Šekspir i kasniji istoričari njegov lik oblikovali kao zlu osobu, istina je da je Richard sprovodio reforme i pokušavao stabilizovati kraljevstvo.
5. Joan La Pucelle – Heroina iz sjene
Joan of Arc, poznata kao Joan la Pucelle, bila je mlada djevojka koja je svojim vojnim uspjesima zauzela važno mjesto u istoriji Francuske. Njezina hrabrost i odlučnost inspirisale su mnoge, a Šekspir je u svom djelu “Henry VI” prikazao njen lik kao gotovo natprirodnu figuru. Nažalost, njena priča je također obeležena predrasudama i izobličenjima koja su dolazila od strane njenog neprijatelja, što je dodatno pojačalo narativ o njenom liku i sudbini.
Ove priče o izvanrednim likovima pokazuju kako Šekspir nije samo stvarao, već i reinterpretirao istorijske ličnosti, dajući im novi život na pozornici. Njihovi stvarni životi, prepuni drame, intriga i strasti, nastavljaju da inspiriraju generacije.
Jedna stvar je sigurna: bez obzira na to da li umjetnost imitira život ili obratno, ove junake često će se pamtiti kao simboli ljudske borbe, strasti i ambicija.
