Heathcliff: Misterij koji traje vjekovima
Heathcliff, jedan od najpoznatijih likova književnosti, već skoro dva stoljeća izaziva rasprave među čitateljima. Ko je zapravo Heathcliff? Iako su filmske i TV adaptacije često prikazivale ovog junaka kao bijelca, romantična novela Emili Brontë je ostavila mnoge naznake koje sugeriraju daleko složeniju stvarnost.
Prvi tragovi: Kome pripada?
Od samog trenutka kada se Heathcliff pojavljuje, on je prikazan kao stranac. U prvom poglavlju, narator Mr. Lockwood naziva ga “tamnoskinjim ciganskim dječakom”, čime odmah ističe njegovu različitost od mještana. U četvrtom poglavlju, dolazi do još jasnijeg prikaza njegovih korijena kada Mr. Earnshaw donosi “prljavog, razdrapanog dječaka s crnom kosom” iz Liverpoola, pitajući se čak da li je dječak imao vlasnika.
Zagonetne karakteristike
Heathcliff u početku ne govori engleski, a kućepaziteljica Nelly Dean se sjeća da je ponavljao “neku nerazumljivu žargon”. Ovaj termin se u to vrijeme koristio za negiranje jezika koji nije evropskog porijekla. Nelly ga opisuje kao “tamnog, gotovo kao da dolazi od đavola” i “satanističkog tvorca”, povezujući njegov izgled s strahom i moralnom sumnjom.
Povijesni kontekst: Liverpool i trgovina robljem
Heathcliffovo porijeklo nije slučajno odabrano. “Wuthering Heights” se odvija u periodu kada je Liverpool bio jedan od najprometnijih luka Britanije za trgovinu robljem. U 18. i 19. stoljeću, brodovi iz Liverpoola prevozili su oko 1,5 miliona Afrikanaca preko Atlantika, često u brutalnim uvjetima. U ovom svjetlu, Brontën opis tamnoputog, strano govorećeg djeteta koje možda ima “vlasnika” izgleda kao refleksija svijeta koji su njeni čitatelji prepoznavali.
Debata o Heathcliffu: Koliko je rasna interpretacija važna?
Adaptacije romana nikada se nisu složile oko toga kako prikazati Heathcliffa. Film Andrea Arnold iz 2011. godine povijesno je značajan jer je James Howson prvi crni glumac koji je tumačio ovu ulogu na platnu. S druge strane, verzije kao što je ITV-ova adaptacija iz 2009. godine, u kojoj je glumio Tom Hardy, odlučile su se za bijelog Heathcliffa. Nova adaptacija Emerald Fennell s bijelim glumcem Jacobom Elordijem ponovo je pokrenula raspravu.
Glasovi stvaratelja: Šta je Fennell rekla?
**Emerald Fennell**: “Odabrala sam Elordija jer izgledao je baš kao ilustracija Heathcliffa iz knjige koju sam pročitala. Kako ljudi zamišljaju Heathcliff često ima važniju ulogu od onoga što roman zapravo kaže.”
U Brontënim djelima nikad nije eksplicitno navedeno porijeklo Heathcliffa, ali ona ne ostavlja čitatelje praznih ruku. Kroz jezik, postavku i povijesni kontekst, “Wuthering Heights” nudi verziju Heathcliffa koja je daleko rasevljena od onoga što mnoge adaptacije sugeriraju, a ta napetost je razlog zašto o njemu i dalje razgovaramo i danas.
